تماس جهت مشاوره و خرید کفشدوزک:09122308562

انواع حشرات مبارز با آفات گیاهی:pdf مقاله

 برنامه مدون و برنامه ریزی شده جهت کشاورزی ارگانیک مبارزه با آفات نباتی و برداشت صحیح محصولات کشاورزی نیازمند شناخت کاملی از حشرات شکارگر است.

به‌ طور کلى هر عاملى که تعادل طبيعى گياه را به هم بزند و در رشد و نمو عادى آن اختلال ايجاد کند يک عامل مضر است و بايد آنرا تا حد امکان کنترل نمود. با کمى دقت پيرامون گياه درمی‌يابيم که عوامل بسياری  رشد و نمو مطلوب آن در مراحل مختلف جلوگيرى می‌نمايند. اين عوامل عبارتند‌ از: آفات، بيماری‌هاى گياهی وعلف‌هاى هرز. عوامل ذکر شده درنهايت موجب خسارت اقتصادى و کاهش کميت وکيفيت محصول می‌گردند.

آفات،گروهى ازموجودات زنده اندکه باحمله به قسمت‌هاى مختلف گياه(ريشه،ساقه،برگ،گل وميوه) درمراحل مختلف زندگى آن (بذر،گياهچه،نهال،گياه جوان وگياه مسن) خسارت اقتصادی به گياه يا محصول واردمی‌کنند. در اين حالت معمولاً گياه از بين می‌رود يا عملکر و بازار‌ پسندى محصول به نحو چشمگيرى کاهش می‌يابد.

ازکل خسارت‌هاى وارده به محصولات کشاورزى،حدود۳۰ درصدآنها ناشى از آفات‌اند.خسارت آفات در کشور ما در سال‌هاى گذشته بسيار زياد بوده اما امروزه باپيشرفت علم گیاه‌پزشکى اين خسارت کاهش يافته‌است؛ هر چند هنوز ميزان اين خسارت‌ها از استاندارد جهانى بالاتر است.

یکی از راه های کنترل آفات استفاده از حشرات شکارگر است که این شکارگران را در راسته های مختلف حشرات می‌توان مشاهده کرد در متن زیر به چند مورد اشاره می‌گردد:

بیش از نیمی ازحشرات شکارگر جز راسته سخت بالپوشان هستند و دو خانواده Carabidae و Coccinellidae از اهمیت بسزایی برخوردارند. دیگر خانواده شکارگر این راسته عبارتند از:

Dytiscidae ،Silphidae ،Cantharidae ،Lampyridae ،Meloidae ،Cicindelidae ،Histridae و Staphilinidae.

در بین دو بالان،دزدمگسان(Asilidae) و لارو بسیاری از مگس‌های گلSyrphidae نیز شکارگرند.

در راسته بال غشاییان حدود 4/1 خانواده‌های آن کاملا شکارگر هستند.

مورچه‌ها (Formicidae) در زمره مهمترین شکارگرها می‌باشند. در اروپا برای کنترل بیولوژیکی آفات جنگل و در شرق آسیا برای کنترل بیو لوژیکی آفات مرکبات پرورش داده می‌شوند همچنین علیه لاروها، شفیره‌ها و یا حشرات کامل گونه‌های متنوعی از حشرات خاکزی موثر هستند. شکارگرهای عمومی مخصوصا مورچه‌هاو کفشدوزک‌ها می‌توانند از هجوم و استقرارآفات خارجی در کشورها و مناطق جدید جلوگیری کند و یا آن‌ها را از بین ببرند.

زنبورهای کاغذساز(Vespidae) لارو پروانه‌ها و حشراتی که بدن نرم دارند را شکار کرده و برای تغذیه نوزادان خود به داخل لانه‌های کاغذی منتقل می‌کنند.

جنس Polistes در چندین پروژه  مبارزه  بیولوژیک به طور موثری مورد استفاده قرار ‌گرفته‌است.

همه حشرات کامل راسته Mecoptera(Scorpion fliea) شکارگر هستند.

راسته‌های Raphidioptera ، Megaloptera ،Mantodea در مرحله‌ی پورگی و بلوغ جز شکارگرها می‌باشند.

شمار قابل توجهی از سن‌های خانواده Miridae شکارگر هستند. اما سن‌های شکاری Reduviidae، سن‌های سنجاقی Nabidae، سن‌های آبزی Gerridae، غواصان آبی خانواده Nepidae و برخی خانواده‌های دیگر اغلب شکارگرند.

از خانواده‌های سن‌های Anthocoridae، معروفترین شکارگر Orius insidiosus می‌باشد که مایعات بدت طعمه‌های خود از قبیل تیپس‌ها، جوربالان،ناجوربالان،بالپولکداران و کنه‌ها را می‌مکد.

چندین هزار گونه از آسیابک‌های بزرگ و سنجاقک‌ها (Odonata) نیز در مرحله ی بلوغ و پورگی شکارگرند( شکار فعالانه دسته‌های موریانه‌های در حال پرواز به وسیله سنجاقک‌ها گزارش‌شده‌است).

تعدادی از حشرات شکارگر و پارازیتوئید در کشاورزی ارگانیک به صورت معمول استفاده می‌گردد که  برخی از آن‌ها پتانسیل تولید انبوه را نیز دارند در جدول زیر به آن‌ها اشاره می‌گردد.

 

جدول اسامی حشرات که به منظور کنترل آفات گیاهی استفاده می‌شود

دشمنان طبیعی آفات توضیحات
پشه

Aphidoletes aphidimyza

 

شته ها

Aphids

 

 

شته‌ها دارای شکارگرهای فراوان و موثری هستند بنابراین پتانسیل کنترل بیولوژیک موفق شته‌ها بسیار بالاست.

لارو این پشه‌ها به بیش از60 گونه شته از جمله شته‌های گیاهان گلخانه‌ای حمله کرده و ازآن‌ها تغذیه می‌کند.

پشه‌یA.aphidimyza در کنترل بیولوژیک شته‌های محصولات گلخانه‌ای مفیدتر از کفشدوزک‌ها یا بالتوری سبز می‌باشد ولی حضور لاروهای این حشره روی برگ‌ها ممکن است از ارزش بازارپسندی گیاهان زینتی بکاهد.

یکی از معایب A.aphidimyza این است که تحت شرایط سرد و روزهای کوتاه وارد دیاپوز می‌شود که می‌توان با نصب لامپ‌های التهابی و گرمازا در شب های سرد زمستان (بهمن ماه) از بروز دیاپوز جلوگیری کرد. این پشه به صورت شفیره در ورمیکولیت (vermiculite) مرطوب بسته‌بندی و عرضه می‌شود.

بالتوری سبز

 

Chrysoperla (=chrysopa)carnea

 

شپشک‌های آرد آلود

سفید بالک­های نابالغ

لاروهای کوچک

تخم حشراتو کنه‌های تارعنکبوتی

بالتوری سبز، لاروهای این بالتوری به عنوان شیر شته شناخته شده و بسیار مورد توجه قرار گرفته شده‌است چون  قدرت تهاجمی بالایی دارند و می‌توانند طی یک هفته تا 425 شته یا طعمه دیگر را مصرف کنند.

از شپشک­های آرد آلود، سفید بالک‌های نابالغ، لاروهای کوچک و نیز تخم سایر حشرات و کنه های تار عنکبوتی نیز تغذیه می‌کنند.

بالتوری‌های سبز توسط بسیاری از تولیدکنندگان تجاری به بازار عرضه می‌شوند.در ایران نیز دانش فنی تولید انبوه این شکارگر بدست‌آمده‌است.

Chrysoperla comanche

 

این گونه بالتوری سبز که به طور تجاری تولید می‌شود بسیار مشابه C.rufilabris است و عموما در باغات و تاکستان‌ها و در ارتفاعات پایین استفاده می‌شود. زیست شناسی و چرخه زندگی آن بسیار شبیه به  C.ccaeneaاست اما در شرایط خشک محیطی بهتر می‌تواند رشد کند.
Chrysoperla rufilabris این حشره، گونه دیگری از بالتوری‌ها است که برای کنترل آفات دارای بدن نرم از جمله شته‌ها عرضه می‌شود.امروزه استفاده از این گونه در ایالت‌های شمالی امریکا برای استفاده در باغات میوه معمول شده‌است. زیست شناسی و چرخه زندگی آن بسیار شبیه به  C.ccaenea است اما در شرایط مرطوب بهتراز C.carnea سازگار می‌شود.
کفشدوزک

Hippodamia convergens

هر کفشدوزک می‌تواند طی دوره زندگی خود تا 2000 شته را بخورد.

دومین و سومین نسل این کفشدوزک می‌تواند شته پنبه را کاملا از بین ببرد.

Macrolophus caliginosus

 

امروزه این حشره در اروپا بصورت تجاری تولید می‌شود(لهستان).

در ایران نیز مطالعات خوبی روی رفتار‌شناسی این سن با استفاده از آن در گلخانه‌ها انجام شده‌است.

کفشدوزک

Novius cardinalis

شپشک استراليایی این حشره برای اولين بار از استراليا یعنی وطن اصلی شپشک استرالياییIceria purchaseبه آمریکا برده شده و از آنجا به سایر نقاط جهان به هرجاکه آفت مذکور انتشار دارد، راه یافته‌است درایران این حشره مفيد ازفرانسه آورده شده ودرشمال کشور رها گردیده است. کفشدوزک نووی وستک خوار است واز شپشک استراليایی تغذیه می‌کند. اگرشرایط مساعد باشد،به شدت آفت را از بين می‌برند و خود نيزدر اثربی غذایی ازبين می‌رود. به همين لحاظ لازم است این حشره رادر محل‌های مخصوصی برای بقای نسل حفظ و نگهداری نمود.
Deraeocoris berevis

 

شته‌ها و سفید بالک

تریپس‌ها و لاروهای کوچک

این سن از خانواده Miridae بوده و گرچه عمدتا از شته‌ها و سفید بالک‌ها تغذیه می‌کند ولی به تریپس‌ها و لاروهای کوچک نیز حمله می‌کند.

جمعیت شته‌ها بسیار سریع افزایش می‌یابد لذا بهترین زمان رهاسازی دشمنان طبیعی زمانی است که جمعیت شته‌ها پایین باشد.

 

Hypoaspis miles

گونه‌های متعددی از کنه‌ها و برخی از سن‌ها

Euseius hibisci

E.secuttalis

Thrips تریپس گل غربی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار‌است چون ویروس پژمردگی لکه‌ای گوجه فرنگی و ویروس نکروز گل حنا را به بسیاری دیگر از محصولات باغی و گل‌دار منتقل می‌کند و امروزه به عنوان تریپس غالب در گلخانه‌های سراسر دنیا محسوب می‌شود.

از تریپس‌های مهم دیگر می‌توان به تریپس پیاز، تریپس گل مشرقی، تریپس گلخانه اشاره‌کرد.

گونه­های متعددی از کنه‌ها و برخی از سن‌ها جز شکارگرهای اختصاصی تریپس‌ها هستند ولی کنه‌های Phytoseiidae مهمترین شکارگران تریپس‌ها محسوب می‌شوند.

Hypoaspis miles از خانواده Laelapidae و بومی آمریکای شمالی یکی از این کنه‌ها است.

Euseius hibisci: در کالیفرنیا برای مبارزه با تریپس مرکبات به صورت رهاسازی تلقیحی استفاده می‌شود.

E.secuttalis: این گونه در اقلیم‌های گرم امریکای شمالی و خاورمیانه بسیار گسترش دارد که بیشتر برروی درختان و درختچه‌ها یافت می‌شود.

 

Orius spp

 

Thrips

 

Neoseiulus cucumeris

 

N.degenerans

این سن‌های ریز شکارگر در باغات و بسیاری از محصولات زراعی و بیشتر در داخل گل‌ها یافت می‌شوند.

سن‌های اوریوس به علت آنکه در گل‌ها یافت می‌شوند از شکارگرهای کارآمد تریپس گل غربی به حساب می‌آیند این سن‌های شکارگر همچنین از کنه‌های تار عنکبوتی، شته ها، سفید بالک‌ها و تخم شب‌پره‌ها و همچنین از شهد و گرده گل نیز تغذیه می‌کنند. بسیاری از گونه‌ها Oriusامروزه به صورت تجاری تولید می‌شوند.

پرمصرفترین دشمنان طبیعی برای مبارزه با تریپس‌ها ،کنه‌های شکارگرNeoseiulus cucumerisو N.degeneransهستند.

 

Delphastus pusillus

 

Macrolophus caliginosus

سفیدبالک

Whiteflie

 

سفید بالک‌ها یا مگس‌های سفید طیف وسیعی از محصولات گلخانه‌ای را آلوده می‌کنند. سفیدبالک‌گلخانه‌ای،گونه‌ای است بومی مناطق حاره‌ای که در سراسر گلخانه‌های جهان یافت می‌شوند. این حشره آفت بسیار مخربی برای خیار، گوجه فرنگی، گل آویز، شمعدانی، ختمی، ژربرا و بنت‌القنسول است که به صدها محصول زراعی و زینتی دیگر نیز حمله می‌کند. سفید بالک گلخانه متداولترین گونه‌ای است که در گلخانه‌های مناطق شمالی یافت می‌شود.

Delphastus pusillus: این شکارگر به راحتی می‌تواند بین پوره‌های پارازیته و غیر پارازیته تمایز قایل شده و از خوردن پوره ‌های پارازیته بپرهیزد که این یک فاکتور مثبت برای این شکارگر محسوب می­شود.

افراد ماده قادرند روزانه 150 عدد تخم یا پوره سفید بالک را از بین ببرند.

Macrolophus caliginosus:  از شته­ها و تا حد کمتری از کنه‌های تار عنکبوتی ،تخم شب پره‌ها ،لارو‌های مینوز و تریپس‌ها تغذیه می‌کنندولی جمعیت آن‌ها با تغذیه از سفید بالک‌ها سریعتر رشد می‌کند.

 

کفشدوزک

Cryptolemus montrezieri

شپشک آردآلود ساحلی

Pseudococcus maritimus

 

از خارج به این کشور آورده‌شده ودر سواحل دریای‌خزر رهاشده‌است.